Status prawny surogatki

Dodaj komentarz

Marzec 25, 2013 - autor: Doradztwo Prawne PAB

Możliwość skorzystania z „usług” surogatki to już coraz bardziej znana recepta na posiadanie zdrowych dzieci przez bezpłodne pary, a dokładniej kobiety, które z pewnych przyczyn nie są w stanie urodzić czy nawet donosić ciąży. Z metody zastępczego macierzyństwa można obecnie skorzystać zarówno poprzez metodę in-vivo jak i in-vitro, i czyni to statystycznie co piąta para.

Tak daleko idąca technologia i podział ról między rożne kobiety (matkę zastępczą i biologiczną) sprawił, że rzymska paremia Mater semper certa est (Matka zawsze jest pewna), a także art. 61[9] Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (matką dziecka jest kobieta, która je urodziła) straciły w tej kwestii znaczenie. W tym wypadku to właśnie ustalenie macierzyństwa budzi więcej wątpliwości aniżeli kwestia ojcostwa.

W Europie korzystanie z usług surogatki dostępne jest obecnie m.in. na Ukrainie. W polskim prawie określając status prawny kobiety zastępczej bazujemy jedynie na orzecznictwie sądów.

Na Ukrainie w przypadku urodzenia dziecka, matka zastępcza zrzeka się praw do dziecka, a w jego świadectwie urodzenia (tzw. birth reference) figurują jedynie rodzice biologiczni. Jednakże w kwestii braku uregulowania w prawie polskim pojawiają się wątpliwości: co kiedy po urodzeniu dziecka surogatka związana szczególną więzią z dzieckiem, które nosiła 9 miesięcy pod sercem, nie będzie chciała zrzec się do niego praw, mimo zawartej uprzednio umowy?

W Polsce zrobiło się głośno w kwestii zastępczego macierzyństwa za sprawą dramatu Beaty Grzybowskiej, która wniosła do sądu rodzinnego pozew o przyznanie jej praw nad dzieckiem, które urodziła jako surogatka. Wcześniej zobowiązała się urodzić dziecko bezdzietnej parze za cenę 30 tys. zł i wiele podarków dla swoich pozostałych dzieci, które samotnie wychowywała. Została zawarta w tej kwestii umowa na piśmie. Kobieta urodziła zdrowego chłopca, który został poczęty metodą in-vitro. Nie zrzekła się jednak praw do dziecka. Sprawa jest w toku i budzi dużo kontrowersji.

Obecnie jedyną możliwością jaką dysponuje matka genetyczna dziecka to jego przysposobienie. Nie zostały rozstrzygnięte kwestie relacji między surogatką a rodzicami genetycznymi, tak jak i podstawy prawnej zawieranego między nimi porozumienia.

Zgodnie z art. 58 par. 2 kc uznano, że umowa między nimi jest niezgodna z zasadami współżycia społecznego i jest obarczona sankcją nieważności. Ma to także odwołanie do kwestii etycznych, ponieważ zawarcie umowy, której przedmiotem, czy też „towarem” jest człowiek, a w tym przypadku dziecko, narusza jedną z najważniejszych wartości, którą jest godność.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: