Samobójstwo rozszerzone i zbiorowe

Dodaj komentarz

Marzec 28, 2013 - autor: Doradztwo Prawne PAB

Te dwie formy, chociaż podobne, należy rozróżnić. Samobójstwo

rozszerzone najczęściej można spotkać u rodzin. Przykładowo matka zabija

dzieci, męża , a na końcu siebie.

Sam termin „samobójstwo rozszerzone” pojawił się w literaturze po raz

pierwszy w pracy Bermana w 1979 roku(1).

31-letni Robert, który w 1999 r. we Wrocławiu zabił żonę i dwoje swoich

dzieci, wpadł w tarapaty finansowe, z którymi nie mógł sobie poradzić. (…)

W istocie powód, istotny lub urojony, nie ma znaczenia. Pełni on zwykle

rolę cyngla w pistolecie, ale równie dobrze może go w ogóle nie być. Powodem

samobójstwa rozszerzonego jest bowiem ciężka depresja urojeniowa.

Owładnięty nią człowiek dochodzi do wniosku, że życie jest jedną wielką udręką,

na którą nie ma rady, świat jest groźny, grozi katastrofą i znikąd nie ma ratunku.

Trzeba uciekać. I uchronić przed tym wszystkim najbliższych.(…)

Samobójstwu rozszerzonemu trudno zapobiec. Ludzie, którzy je planują, prawie

nigdy nie wołają o pomoc. Idą ze swym chorym mózgiem sami do tragicznego

końca, głusi na krzyk, krew i błagania zabijanych dzieci, które przecież

kochają.” (2)

Przypadek samobójstwa rozszerzonego przedstawiony został w jednym

z odcinków serialu Pitt Bull. Czteroosobowa rodzina żyła pozornie w zgodzie.

Nie było żadnych objaw nieporozumień w między nimi. Pewnego dnia, po

kłótni, ojciec zabrał dwójkę dzieci i spalił się z nimi w samochodzie.

W kwietniu 2011 roku odnotowano w podtoruńskim Lubiczu usiłowanie

samobójstwa rozszerzonego. 29-letni mężczyzna nie mógł przeboleć rozstania

ze swoją 21-letnią partnerką. W czasie wizyty u niej zadał jej dwa ciosy nożem.

Sprawca następnie powiesił się w lesie. Dziewczyna, dzięki udzielonej jej

pomocy medycznej, żyje.(3)

Jak widać na przedstawionych przykładach, jest to bardzo dramatyczny

 krok, a jednocześnie bardzo drastyczny i społecznie bardzo negatywnie

oceniane. Osoba, która decyduje się na taki krok pragnie uchronić innych ludzi

przed wyimaginowanym złem.

Samobójstwo zbiorowe jest formą wspólnego targnięcia się na własne

życie. Znane one już było czasom starożytnym, kiedy to za murami

Jerozolimy,która była oblężona przez nieprzyjaciela dokonywano wspólnie

samobójstw. Podobnie postąpili mieszkańcy Ksantos, którzy byli oblegani przez

Brutusa.(4)

Duży problem w tej materii stanowią sekty, które kreują granflau i swoim

członkom zapewniają życie pełne szczęścia. Ten typ samobójstwa Maria Jarosz

zalicza do rodzaju fatalistycznego (wg typologii Durkheima).(5) Wielu

przywódców sekt uważa się za proroków, a niektórzy za samych bogów. Takimi

osobami byli David Koresh, Jimi Jones, Maria Cwygun.(6)

Samobójstwa zbiorowe w sektach tłumaczone są postawą konformistyczną

osób, które się w niej znalazły. Nie można jednak pominąć takich faktów, jak

charyzma przywódcy, czy jego sztuka manipulacji. Zabijanie siebie oraz

własnych dzieci, jak miało to miejsce w przypadku Świątyni Ludu, nie jest

przecież normalnym zachowaniem człowieka i można powiedzieć, ze gdyby nie

zawładnięcie umysłami ludzi przez Jonesa, ta tragedia nie miałaby miejsca.

Sekty często wybierają dowolny fakt, dzień lub zdarzenie, z nadejściem

którego popełniają zbiorowe samobójstwo. Może to być pojawienie się komety

Halego-Boppa (sekta Wyższe Źródło), koniec świata 24.11.1993 (Wielkie Białe

Bractwo). Czasem też ingerencja osób „ze złego świata” może stać się

przyczynkiem do zbiorowego targnięcia się na własne życie sekty. Tak było

w przypadku Gałęzi Dawidowej.(7)

David Koresh (przywódca Gałęzi Dawidowej – przypis mój) stworzył tak

silne więzy konformizmu i posłuszeństwa wśród swoich wyznawców, że ponad

osiemdziesiąt osób, dorosłych i dzieci, pozostało w budynkach i się spaliło.”(8)

Najbardziej znanym samobójstwem tego typu jest historia sekty

Świątynia Ludu”, której przewodził Jimi Jones. Nie będę wnikał w całą historię

tej sekty. Należy powiedzieć, że w listopadzie 1978 roku w dżunglach Gujany

ok. dziewięćset osób popełniło zbiorowe samobójstwo. (9)

O ofiarach z Jonestwon wypowiadają się psychologowie społeczni.

Twierdzą oni, że „być może wszyscy oni byli typami konformistycznymi lub mieli

słabą wolę; a może byli chorzy psychicznie. Psychologowie społeczni sądzą,

że takie podejście wzbogaca nieco naszą wiedzę o zachowaniu człowieka,jednak

próba wyjaśnienia głównie w terminach czynników osobowościowych prowadzi

do istotnego niedoceniania roli głównego źródła ludzkiego zachowania —

wpływu społecznego. W tym kontekście ważne jest, by pamiętać, iż to nie garstka

osób popełniła samobójstwo w Jonestown, lecz prawie 100% mieszkańców tej

wioski. Można sobie wyobrazić, że wszyscy byli psychotykami, jednak jest to

wysoce nieprawdopodobne. Bardziej uzasadniona staje się konieczność

zrozumienia siły i wpływu tak charyzmatycznego człowieka jak Jim Jones

(…)”(10)

Samobójstwo zbiorowe wystąpiło w przypadku śmierci Heinricha von

Kleista oraz jego narzeczonej. Oboje przed dokonaniem zamachu wysłali listy do

swoich rodzin, poprosili służbę o kawę, pobiegli nad jezioro. Tam zastrzelili się.

Von Kleist zabił najpierw swoją wybrankę, a następnie siebie. .(11)

1 Araszkiewicz A., Pilecka E., „Samobójstwa rozszerzone na tle ogólnej liczby samobójstw w Polsce w latach 1991–

2005”, [w:] „Suicydologia” 2005, t. II , s. 70

2 Pieb B., „Samobójstwo rozszerzone”, [w:] Polityka nr.38 (2672) z dnia 2008-09-20, s. 7

3 http://torun.gazeta.pl/torun/1,35576,9423629,Nie_zniosl_rozstania___poszedl_do_dziewczyny_z_nozem.html

4 Durkheim E., Tamże, s. 162

5 Jarosz M., Tamże, s. 47

6 Hołyst B., „Suicydologia”, LexisNexis, Warszawa 2002, s. 498

7 Tamże, s. 499

8 Aronson E., Wilson D., Akert R., „Psychologia społeczna. Serce i umysł”, Zysk i S-ka Wydawnictwo s.c.,

Poznań 1997, s. 252

9 Syski J., „Świątynia zagłady”, Książka i Wiedza , Warszawa 1980

10 Aronson E., Wilson D., Akert R., Tamże, s. 41

11 Weissensteiner F., „Najsłynniejsze samobójstwa świata”, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa 2002, s. 24 – 25

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: